4.1
بخش پذیری
شما حتما تا به حال بارها عمل تقسیم را انجام داده اید. در رابطه با تقسیم از بخش پذیری صحبت می شود. بخش پذیری یعنی حاصل تقسیم باید یک عدد صحیح بشود.

مثال: 4 = 9 36

اگر مقسوم 36 و مقسوم علیه 9 است، حاصل تقسیم 4 می شود.

بخش پذیری را می توان پیش بینی کرد. این کارقاعده ای دارد.

به معمولی ترین قواعد اعداد در مثالهای زیر توجه کنید:

یک عدد بخش پذیراست به...


2 ... زمانی که رقم یکان آن زوج یا صفر باشد.
اگر به جدول ضرب نگاه کنید می بینید که حاصل ضرب 2 در همه ی عددها زوج است.

مثال: 34 به 2 بخش پذیر است ولی 845 6 به 2 بخش پذیر نیست. به دلیل این که رقم آخر آن عدد فرد است.


3... زمانی که جمع رقم ها عدد به قابل تقسیم باشد. منظور از جمع رقم ها با یکدیگر، یکان، دهگان ، صدگان... یک عدد چند رقمی است.

مثال: آیا عدد 252 به 3 بخش پذیر است؟
جمع رقم ها ی 252 برابر است با 9 = 2 +5 + 2
3 = 3 9 به عبارت دیگر 252 به 3 قابل تقسیم است.
آیا عدد 361 به 3 بخش پذیراست؟

جمع رقم های 361 برابر است با 10 = 1 + 6 + 3 . عدد 10 به 3 قابل تقسیم نیست. بنابراین 361 به 3 پخش پذیر نیست.


5... زمانی که رقم یکان صفر یا 5 باشد.
به جدول ضرب عددهای 5 نگاه کنید، می بینید که تمام عددها به 0 یا 5 ختم می شود.

مثال: 555 7 به 5 بخش پذیر است اما 687 به 5 بخش پذیر نیست. به دلیل این که رقم یکان آن 5 یا 0 نیست.


9 ... زمانی که جمع رقم های یک عدد به 9 بخش پذیر باشد.

مثال: آیا عدد 972 به 9 بخش پذیر است؟
جمع رقم های عدد 972 برابر است با 18 = 2 + 7 + 9
2 = 9 18 به عبارت دیگر 972 به 3 بخش پذیر است.

آیا عدد 993 9 به 9 بخش پذیر است؟

جمع رقم های عدد 993 9 برابر است با 30 = 3 + 9 + 9 + 9. عدد 30 به 9 قابل تقسیم نیست. بنابراین عدد 993 9 به 9 بخش پذیر نیست. 


10 ... زمانی که رقم یکان صفر باشد.
به جدول ضرب عدد ها ی 10 نگاه کنید، حاصل ضرب همه ی عددها 0 است.

مثال: 760 68 به 10 بخش پذیر است.اما 265 9 به 10 بخش پذیر نیست به دلیل این که رقم آخر صفر نیست.